środa, 27 maja 2015

Malowanie na podkładzie z kleju


Dzisiaj proponuję odejść od teorii.
Malowanie na podkładzie z kleju daje bardzo ciekawe efekty plastyczne.
Materiały: kartka z bloku technicznego, klej (biurowy, roślinny, szkolny), farby (najlepiej akwarelowe), miękkie pędzle
1. Przygotuj kartkę, za pomocą pędzla nałóż gruba warstwę kleju na kartkę i pozostaw do wyschnięcia. Może to trochę potrwać. Pamiętaj! Klej musi być bardzo dobrze wysuszony. Im grubsza warstwa kleju - tym lepiej
2. Po wyschnięciu klej będzie pękać - tak ma być!
3. Możesz zacząć malować. Pamiętaj! Farby akwarelowe potrzebują dużej ilości wody!
Tak może wyglądać łąka



wtorek, 26 maja 2015

Funkcja społeczna sztuki



Każde dzieło plastyczne należy sytuować na przecięciu czasu i przestrzeni, w kontekście kulturowych uwarunkowań, tendencji i oczekiwań. Trudno wyobrazić sobie społeczeństwo bez sztuki. Sztuka i jej wytwory są związane z życiem społecznym, wpływają na kształtowanie się wartości estetycznych, poznawczych czy wychowawczych danej grupy. Skupiają naród wokół systemu wartości, modelują więzi. W ten sposób spełnia się funkcja społeczna.
Sztuka wywiera znaczący wpływ na życie każdego społeczeństwa i odwrotnie, grupy społeczne oddziaływają na zjawiska w kulturze i sztuce.
Sztuka sama w sobie tworzy program humanizacji człowieka. Obcowanie z dziełami sztuki nie ogranicza się jedynie do sfery doznań i przeżyć estetycznych. Kulturowy bowiem jej wymiar stanowi podstawę kształtowania i rozwoju osobowości człowieka w zakresach pozaestetycznych. Mamy tu na myśli zarówno możliwości samopoznania, jak i znalezienia dla siebie miejsca w społeczności ludzkiej.[1]
Każde społeczeństwo funkcjonuje w określonym systemie wartości wśród których są te uniwersalne: dobro, piękno, miłość, szacunek, tolerancja
Budowanie tożsamości lokalnej, regionalnej, narodowej w kontakcie z dziełami sztuki stanowiącymi o polskiej, europejskiej i światowej kulturze stało się hasłem nadrzędnym w tym zapisie. Autorzy skrupulatnie pokazują jak można wprowadzać dzieci w zagadnienia nabudowując treści od najbliższych do najdalszych (od najłatwiejszych do bardziej skomplikowanych).

KULTURA I SZTUKA REGIONALNA (POSZCZEGÓLNYCH REGIONÓW POLSKI)

KULTURA I SZTUKA POLSKA 

KULTURA I SZTUKA EUROPEJSKA (OBSZARU ŚRÓDZIEMNOMORSKIEGO)

KULTURA I SZTUKA ŚWIATOWA





[1] Maria Guśpiel, Jerzy Dyląg , Sztuka jako źródło harmonijnego rozwoju dziecka [w:] Edukacja – szkoła – nauczyciele, red. J. Kuźma, J. Morbitzer, Wydawnictwo Naukowe Akademii Pedagogicznej, Kraków 2005,
s. 427-532.

sobota, 23 maja 2015

Praca z dziełem abstrakcyjnym



W edukacji plastycznej bardzo istotną rolę odgrywa sztuka abstrakcyjna. Niestety przykłady tej sztuki są wykorzystywane w sytuacjach dydaktycznych sporadycznie. Szkoda, ponieważ to właśnie dzieła sztuki abstrakcyjnej sposób szczególny rozwijają dziecięcą wyobraźnię
 Dzieci przedszkolne oczarowane są malarstwem współczesnym, widocznie owe symbole, gesty, magia znaku czy harmonia układów kompozycyjnych są przez nie odczytywane. Bo dzieci akceptują sztukę abstrakcji, cieszą się grą barw, doszukują się w formach ludzkich postaci, elementów twarzy ludzkich, konturów zwierząt.6
Przeglądając dziesiątki reprodukcji obrazów poszukiwałam tych, które w jakiś szczególny sposób będą oddziaływać na wyobraźnię dziecka i poruszą  najgłębsze jej pokłady. Sztuka abstrakcyjna łączy w sobie wiele pierwiastków, w tym intelektualny, intuicyjny i uczuciowy, zachowując przy tym doskonale proporcje pomiędzy nimi. Poza tym tego typu obrazy sycą oko bogactwem i wyszukaniem barwy i formy, mimo że uwolnione są od funkcji przedstawiającej. Wszystko to tworzy język znaków  i symboli zamkniętych w nierealny czasami baśniowy świat, w którym czyste formy, linie, rytmy i barwy stanowią daleką aluzję do przedmiotów rzeczywistych lub są uwolnione od skojarzeń z naturą. Jest to świat, w którym dziecko czuje się doskonale. Odnajduje w nim symbole i znaki, które w procesie percepcyjnym pobudzają  je do samodzielnego poszukiwania  i rozwiązywania w  nie tylko w zakresie takich problemów plastycznych jak: barwa linia i bryła, ale poszukiwania głębszych sensów i znaczeń.  Obcowanie z „ czystą formą” wyzwala w dziecku twórcze myślenie i jego realizację w procesie artystycznej kreacji.
Przykład pracy z dziełem, opowiadanie o obrazie:


J.Pollock Kompozycja nr 8, 1949


Wszystko co widzimy drży i pulsuje, kropki, plamy linie walczą ze sobą szukając dla siebie najdogodniejszego miejsca. Ta mapa nowego  świata, który powstaje z kształtów  kolorowych wysp, linii rzek, zarysów lądów, przestrzeni wód. Ale to tylko malarska iluzja, opowieść
o kolorach, które rozlewając się na płótnie nieustannie prowokują naszą wyobraźnię. Jackson Pollock malował swoje obrazy rozlewając, rozchlapując i rozpryskując farbę, często była
to farba olejna którą stosuje się do malowania drewna, metalu. Faktura obrazu jest gęsta.
Ten sposób malowania został nazwany action painting To malarstwo gestu, akcji, tworzący je artysta działa żywiołowo, spontanicznie.
Ćwiczenie: Na dno pudełka np. przykład po czekoladkach połóż białą kartkę A-4. Przygotuj kilka kulek (mogą być szklane, plastikowe lub zrobione z plasteliny), farby plakatowe, plastikową łyżeczkę i małe pojemniczki np. po jogurtach. Potrzebne będą ci trzy kolory farb: czerwony, żółty i niebieski  rozcieńczone do konsystencji śmietany. Zanurzaj kuleczkę
w farbie, wyjmuj łyżeczką i wykładaj na kartkę. Poruszając pudełkiem wprawisz w ruch kulki, które poruszając się, będą pozostawały ślady i budowały przestrzeń naszego obrazu. Na tej samej kartce wykorzystaj wszystkie trzy kolory. Czynności możesz powtarzać, zwiększając np. ilość któregoś koloru. Możesz również decydować o miejscu zagęszczenia ruchu kuleczek  manewrując odpowiednio pudełkiem.  Obraz, który powstanie nie do końca będzie efektem twoich  przewidywań  i kontroli, pojawią się efekty przypadkowe.[1]
I tak jak w poprzednich przykładach, mamy tutaj obraz, dzięki któremu możemy wprowadzić dziecko w świat pojęć plastycznych i sztuki.


[1] Fragment projektu autorskiego Kinga Łapot-Dzierwa, Robert Małoszowski, Maria Śmigla






6 M. Samoraj, Relacja pomiędzy twórczością plastyczną  dziecka a twórczością artysty [w] Wychowanie
w Przedszkolu,
1983 nr 1, s.9

czwartek, 21 maja 2015

Funkcja katarktyczna





Takie spojrzenie na edukację plastyczną jest również związane  z zastosowaniem funkcji katarktycznej.  Sztuka, w sposób bezpieczny wprowadza dzieci w świat emocji,  pomaga w ich poznaniu i rozumieniu, a w procesie twórczym jest sposobem ich wyrażenia w wytworze, wzmacnia  pozytywne pola myślenia, stymuluje procesy poznawcze. Podczas obserwacji zajęć można zauważyć jak dzieci chętnie rozmawiają o uczuciach. Bez problemu opisują zawartość emocjonalną dzieł. Odczytują ją zarówno z akcydensów (na przykład uśmiechu czy grymasu twarzy) jak również z kolorystyki (kolory jasne i nasycone identyfikują jako wesołe, radosne a kolory ciemne jako smutne). Takie doświadczenie potrafią wykorzystać we własnej działalności twórczej jasno określając nastrój własnej pracy plastycznej. 
Oto propozycja pracy z dziełem sztuki. 


Vincent van Gogh: Autoportret, 1889
olej na płótnie, 65x54
Musee d`Orsay, Paryż

Opowiadanie o dziele:
Obraz Vincenta Van Gogha to autoportret.  Twarz artysty umieszczona w centralnej części kompozycji  jest skupiona. Wyraziste oczy, zmarszczone brwi wyrażają napięcie. Ekspresję portretu podkreślają faliste kłębiące się linie tła i podobnie namalowane ubranie. Chłodne barwy tła i ubrania kontrastują z cieplejszymi tonami twarzy, rudą brodą i włosami.
Wszystkie użyte przez artystę środki malarskie mają za zadanie ukazać jego psychikę, wnętrze, silne przeżycia.
Ćwiczenie: Do tego zadania potrzebujemy lusterka, dwóch kartek A–5 i narzędzi do malowania. Przyglądaj się swojemu odbiciu uważnie, uśmiechaj się i udawaj zmartwionego. Namalujesz dwa autoportrety, nie odwzorowując rysów twarzy, a jedynie wybierając kolory. Dobieraj sposób malowania i narzędzie tak, aby w każdym z przypadków wyraziły twój nastrój, aby powstał obraz wesoły i smutny. Pamiętaj, że to bardzo różne emocje, więc zarówno sposób malowania jak i kolorystyka będzie odmienna. Nie musicie podpisywać prac. Pogrupujcie je i stwórzcie dwie wystawy zbiorowe. Spróbujcie wymyślać ciekawe tytuły waszych  wspólnych prezentacji.[1]
Najważniejsze pojęcia jakie pojawiły się w tym przykładzie to: autoportret, kompozycja centralna. Głównym jednak zadaniem jest zwrócenie uwagi ucznia na wyjątkowo ekspresyjny wyraz tego obrazu, na emocje, które artysta zaznaczył wykorzystując do tego określone środki wyrazu plastycznego: barwę, kształt, kontrast.



[1] Fragment projektu autorskiego Kinga Łapot-Dzierwa, Robert Małoszowski, Maria Śmigla